Archief | Jodendom RSS feed

Wie is Joods?

MenoraJoden zijn een volk of etniciteit, genaamd het Joodse volk of het volk van Israël. Het Joodse volk leefde oorspronkelijk gedurende zo’n 3000 jaar in het gebied dat we nu Israël noemen. Maar wie precies wel en niet Joods is, is een lastige kwestie en vooral sinds de 20e eeuw zijn er veel mensen die zich met deze vraag bezig houden. Het is een gecompliceerde vraag, omdat etniciteit, religie en andere categorieën door elkaar heen kunnen lopen bij het Jodendom. Het is daarom niet altijd duidelijk wie wel en niet als echt Jood gezien dient te worden. De meningen zijn hierover verdeeld.

De Joden

Nadat de Joden door de Romeinen uit het voor hen beloofde land verbannen werden hebben ze een bewogen bestaan geleid. Armoede, discriminatie, onderdrukking en uitroeiing heeft het volk ondergaan, maar ook culturele economische en individuele bloei. De Joodse religie was door de jaren heen de belangrijkste bindende factor tussen de Joden, maar geen vereiste om tot het volk te behoren. Door de opkomst van de verlichting en het nationalisme, zijn de Joden zich meer als een etnische of ethno-religieuze gemeenschap binnen andere volken gaan zien. Ook ontstond er een nationale beweging genaamd het Zionisme, die bijdroeg aan de Joodse gemeenschap in Palestina en de uiteindelijke stichting van de staat Israël.

Joodse moeder

De definitie van wie er wel en niet Joods is, wordt door sommigen gebaseerd op de traditionele Joodse wetgeving. Alleen diegene waarbij de moeder ten tijde van de geboorte een Jodin was, of die zich bekeerde heeft tot het Jodendom op grond van de Joodse wetten, is Joods. Er bestaat ook de opvatting dat in vroegere dagen het Jodendom ook via de vader kon worden doorgegeven maar de meeste Joden ontkennen dit. In de Thora staat namelijk dat een kind van een niet-Joodse vader verwijderd kan raken, maar dit niet kan bij een niet-Joodse moeder, omdat dit kind bij geboorte al niet Joods is.

Het joodse geslacht

Verschillende Joden zien Abraham en Sara als de grondleggers van het Joodse geslacht. Anderen stellen dat het Jodendom eveneens is ontstaan bij het accepteren van de Joodse regels op de berg Sinai door de nazaten van Abraham, Izaak en Jakob. Vooraf aan deze acceptatie was het volk massaal bekeerd tijdens de uittocht uit Egypte. Ook zijn er individuen die zich bekeren tot het Jodendom en zo deel uitmaken van het Joodse volk.

Foto: MISHELA – Fotolia.com

Het Jodendom

toraHet jodendom is de godsdienst van het Joodse volk. Het is de oudste, of vroegst ontstane monotheïstische godsdienst en is daarmee ook een van de oudste religieuze tradities die heden ten dage nog beoefend wordt. Het is moeilijk om het jodendom precies te omschrijven, omdat het Joods zijn de categorieën van identiteit doorbreekt. Het is niet nationaal en niet godsdienst, maar hiermee wel gerelateerd is. De principes en de geschiedenis van het vormen Jodendom zijn fundamenten van andere godsdiensten als het christendom en de islam.

Geloofsbeginselen

Het jodendom heeft nooit een bindende catechismus opgesteld, maar er zijn wel een aantal geloofsbeginselen die door de meeste stromingen bevestigd worden. Er is dus geen duidelijk overeengekomen reeks van geloofspunten. Er bestaat grote verdeeldheid onder verschillende groepen Joden over de interpretatie van de religie. Er zijn overeenkomsten gesloten, maar nooit helemaal overkoepelend, met een akkoord van alle stromingen, er dus niet precies een geloofsleer te noemen.

Praktijk en traditie

Wat we wel kunnen identificeren zijn praktijken en tradities. Denk bijvoorbeeld aan de besnijdenis die moet worden ondergaan om jood te worden. Daarnaast zijn er de traditionele regels die sterke gelding hebben en bepaalden wat wel en niet joods is. Desondanks is het zo dat in het orthodoxe jodendom sommige beginselen, denk hierbij aan de Goddelijke oorsprong van de Thora, zo belangrijk zijn dat het veronachtzamen van die beginselen iemand tot een afvallige kan maken.

Geloofsprincipes

Een eerste principe is het monotheïstisch karakter van het jodendom. Dualiteit of drievuldigheid van een God bestaat niet. Daarnaast is God omnipotent en alleswetend, God is niet-fysisch, niet-materieel en eeuwig. Verder gaat men er vanuit dat de woorden van profeten waarheden zijn en dat Mozes de belangrijkste profeet was. De Thora is de primaire tekst voor het jodendom. Orthodoxe joden stellen dat de Thora gelijk staat aan dat wat Mozes op de berg van Sinai ontvangen heeft van God. Er zijn nog een heel aantal principes te noemen, maar die overschrijden de lengte van dit artikel.

Foto: Michaela Pschorr – Fotolia.com